Vergunning en melding bij verbouwen

Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking trad, kijk je bij bouwen naar twee soorten activiteiten. De technische bouwactiviteit gaat over bouwtechniek: constructieve veiligheid, brandveiligheid, gezondheid. Die regels staan landelijk in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De omgevingsplanactiviteit gaat over de ruimtelijke kant: past het bouwwerk op die plek, hoe ziet het eruit. Die regels staan in het omgevingsplan van je gemeente.

Een verbouwing kan voor de ene vergunningvrij zijn en voor de andere niet. Het omgevingsloket heeft een vergunningcheck die beide vragen doorloopt. Doe die check per onderdeel van je plan, niet één keer voor "de verbouwing".

Het Informatiepunt Leefomgeving gebruikt het zelf als voorbeeld: wie een draagmuur in een huis weghaalt, verandert de draagconstructie. Dan vervalt de uitzondering voor verbouw (artikel 2.27 lid 1 onder b Bbl) en is het een vergunningplichtige technische bouwactiviteit. Omdat verbouw (nog) niet onder gevolgklasse 1 valt (artikel 2.17 lid 4 Bbl), is het geen melding maar een gewone vergunningaanvraag. Bij de aanvraag hoort een constructieve onderbouwing: berekeningen en tekeningen van de ligger, de opleggingen en de manier waarop de last naar de fundering gaat.

Reken de beslistermijn van de gemeente mee in je planning. Het is een van de redenen dat het ontwerp van een totaalrenovatie vroeg vast moet liggen: zonder definitieve indeling geen constructieberekening, en zonder berekening geen aanvraag.

Ligt je woning in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht, dan is volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een omgevingsvergunning nodig om te (ver)bouwen of te slopen. Is de woning zelf een monument, dan vallen bouwactiviteiten bovendien niet onder gevolgklasse 1 en blijven ze vergunningplichtig. In de regio Rotterdam gaat het onder meer om Delfshaven, Kralingen-Midden, Vreewijk, Bergpolder en Blijdorp. De kaart van de Rijksdienst laat zien of je woning in een beschermd gezicht ligt; het omgevingsloket toont ook gemeentelijke regels.

Slopen is een eigen activiteit met eigen regels. Het is verboden een sloopactiviteit te verrichten zonder melding, tenzij er naar schatting maximaal 10 m³ sloopafval vrijkomt en er geen asbest bij is (artikel 7.10 Bbl). Die 10 m³ geldt per sloopactiviteit, niet per ruimte. De melding moet minimaal vier weken vóór de start bij de gemeente zijn ingediend. Eén week geldt alleen in twee gevallen: asbest verwijderen bij reparatie- of mutatieonderhoud als langer wachten tot onnodige leegstand of ernstige hinder leidt, en een particulier die bepaalde asbesthoudende platen, vloertegels of niet-gelijmde vloerbedekking (samen hooguit 35 m²) zelf verwijdert.

Voor gebouwen van vóór 1994 geldt het vermoeden dat er asbest is toegepast. Wie sloopwerk laat uitvoeren aan een deel waarin asbest wordt vermoed, moet vooraf een asbestinventarisatierapport hebben, en geeft een afschrift aan wie het asbest verwijdert (artikel 7.9 Bbl). Voor delen die na 1 januari 1994 zijn gebouwd, geldt die plicht niet. Stuit je tijdens het werk op verdacht materiaal dat niet in het rapport staat, stop dan op die plek en laat het eerst beoordelen door een gecertificeerd inventarisatiebedrijf.