Wat de Wkb is
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) heeft twee doelen. Het eerste is het toezicht op de bouwtechniek te verplaatsen: in plaats van een toets vooraf door de gemeente komt er een toets in de praktijk, tijdens de bouw, door een onafhankelijke kwaliteitsborger. Het tweede is de positie van de opdrachtgever te versterken, via wijzigingen in het Burgerlijk Wetboek. Die twee delen hebben een verschillende reikwijdte, en daar ontstaat de verwarring.
De twee delen van de Wkb naast elkaar
| Criterium | Publiekrecht: kwaliteitsborging | Privaatrecht: Burgerlijk Wetboek |
|---|---|---|
| Wat het regelt | Kwaliteitsborger, bouwmelding, gereedmelding, toets tijdens de bouw | Aansprakelijkheid na oplevering, waarschuwingsplicht, opleverdossier, 5%-regeling, informatieplicht over verzekering |
| Sinds | 1 januari 2024, voor nieuwbouw in gevolgklasse 1 | 1 januari 2024 |
| Geldt voor verbouw? | Nee, voorlopig uitgesteld, zonder ingangsdatum | Ja, voor alle bouwactiviteiten met een aannemingsovereenkomst (5%-regeling en informatieplicht: zie hieronder) |
| Wat je ervan merkt | Bij verbouw: niets; wel de gewone vergunningplicht waar die geldt | Sterkere positie als er na oplevering gebreken blijken |
Conclusie: Voor je verbouwing tellen nu vooral de regels uit het Burgerlijk Wetboek. De kwaliteitsborger komt er (nog) niet aan te pas.
Kwaliteitsborging voor verbouw: uitgesteld
De regels voor kwaliteitsborging gelden sinds 1 januari 2024 voor nieuwe bouwwerken in gevolgklasse 1, de laagste risicoklasse, waaronder eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden. Het was de bedoeling om verbouw later ook onder die regels te brengen. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving is de invoering voor verbouwingen voorlopig uitgesteld en is er nog geen definitieve ingangsdatum. Een algehele evaluatie van de Wkb staat gepland voor 2027.
Voor jou betekent dat: bij een verbouwing is er geen kwaliteitsborger verplicht en geen bouwmelding voor gevolgklasse 1. Is een verbouwing vergunningplichtig, bijvoorbeeld omdat een draagmuur verdwijnt, dan vraag je een gewone omgevingsvergunning voor de technische bouwactiviteit aan en toetst de gemeente die. Het Bbl zegt het ook uitdrukkelijk: verbouw valt (nog) niet onder gevolgklasse 1 (artikel 2.17 lid 4 Bbl). Gemeenten kunnen wel proefprojecten voor verbouw onder kwaliteitsborging doen; vraag bij je gemeente of dat mogelijk is als je daar belangstelling voor hebt.
Wat wél geldt: de wijzigingen in het Burgerlijk Wetboek
Volgens het Informatiepunt Leefomgeving gelden deze wijzigingen voor alle bouwactiviteiten waarvoor een aannemingsovereenkomst is gesloten.
| Artikel | Wat het regelt | Wat het voor jou betekent |
|---|---|---|
| 7:754 BW | Bij aanneming van een bouwwerk waarschuwt de aannemer schriftelijk en ondubbelzinnig voor onjuistheden in de opdracht, met de mogelijke gevolgen | Een waarschuwing hoort op papier, niet alleen mondeling op de bouwplaats |
| 7:757a BW | Bij de melding dat het werk klaar is, levert de aannemer een dossier: tekeningen, berekeningen, materialen, installaties, gegevens voor gebruik en onderhoud | Je krijgt vastgelegd wat er in je woning is gedaan |
| 7:758 lid 4 BW | De aannemer is aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt, tenzij ze niet aan hem zijn toe te rekenen | Ook gebreken die je bij oplevering had kunnen zien, vallen niet meer automatisch buiten de aansprakelijkheid |
| 7:765a BW | Informatieplicht over verzekering of financiële zekerheid | Staat in de afdeling over de bouw van een woning; vraag er bij een verbouwing gewoon naar |
| 7:768 BW | Opdrachtgever mag maximaal 5% van de aanneemsom bij een notaris in depot storten | Staat in de afdeling over de bouw van een woning; leg bij een verbouwing een slottermijn vast |
De aansprakelijkheid na oplevering
De belangrijkste verandering voor wie verbouwt, zit in artikel 7:758 lid 4 BW. Daarvoor gold als hoofdregel dat een aannemer na de oplevering niet meer aansprakelijk was voor gebreken die de opdrachtgever bij de oplevering redelijkerwijs had moeten ontdekken. Bij de aanneming van bouwwerken is de aannemer nu aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij ze niet aan hem zijn toe te rekenen. Is de opdrachtgever een particulier, dan kan daar in het contract niet ten nadele van de opdrachtgever van worden afgeweken.
Dat maakt de oplevering niet minder belangrijk. Wat je bij de oplevering wel ziet, leg je vast op de restpuntenlijst. Maar het neemt de druk weg om bij de oplevering alles te moeten vinden, en het maakt het opleverdossier waardevoller: daarin staat wat er is gebruikt en hoe het is uitgevoerd.
Wat je er nu praktisch mee doet
- Laat in de overeenkomst vastleggen dat je bij de oplevering een dossier krijgt met tekeningen, materialen en installaties.
- Vraag dat waarschuwingen en wijzigingen schriftelijk gaan, zodat vaststaat wat er is gezegd.
- Vraag welke verzekering de aannemer heeft voor zijn aansprakelijkheid, ook als de wettelijke informatieplicht voor jouw verbouwing niet vanzelfsprekend geldt.
- Spreek een slottermijn af die pas vervalt als de restpunten zijn opgelost.
- Bewaar het dossier: het is ook nuttig bij onderhoud en bij verkoop van de woning.
Verder lezen
Wanneer een verbouwing vergunningplichtig is, lees je in vergunning en melding bij verbouwen. Hoe de oplevering en de betalingen verlopen: betalingstermijnen en oplevering bij een verbouwing.
Veelgestelde vragen
Heb ik bij mijn verbouwing een kwaliteitsborger nodig?
Nee, niet op 23 september 2026. De regels voor kwaliteitsborging gelden alleen voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. Voor verbouw is de invoering voorlopig uitgesteld zonder ingangsdatum.
Geldt de strengere aansprakelijkheid ook voor een verbouwing?
Artikel 7:758 lid 4 BW geldt bij de aanneming van bouwwerken. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving gelden de wijzigingen in het Burgerlijk Wetboek voor alle bouwactiviteiten waarvoor een aannemingsovereenkomst is gesloten. Voor overeenkomsten van vóór 1 januari 2024 kan overgangsrecht gelden.
Wat is gevolgklasse 1?
De laagste risicoklasse in het Bbl. Daaronder vallen onder meer grondgebonden woningen, kleinere bedrijfspanden en bepaalde bouwwerken die geen gebouw zijn. Monumenten en verbouw vallen er (nog) niet onder.
Bronnen
- Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 2.17, 2.25, 2.27, 7.9 en 7.10, Overheid.nl, wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Vergunning of melding bij de technische bouwactiviteit, Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Verbouwen van een bouwwerk: dit houdt het in, Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 7:754 (waarschuwingsplicht aannemer), Overheid.nl, wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 7:757a (dossier bij oplevering), Overheid.nl, wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 7:758 (oplevering en aansprakelijkheid), Overheid.nl, wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 7:765 (afdeling bouw van een woning), Overheid.nl, wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 7:768 (5%-regeling), Overheid.nl, wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.